Türkiye’nin Aydını

23 Ağustos Giriş -29 Ağustos 2026 Çıkış

Genel Bilgi

Entelektüel faaliyetin üzerine inşa edildiği zeminin radikal bir dönüşümüne şahitlik ediyoruz. 20. yüzyıla rengini vermiş, çıkışlarıyla, kamusal müdahaleleriyle geniş bir etkileme kapasitesine erişmiş “aydın” ya da “kamusal entelektüel” tipolojisi; 21. yüzyılın koşullarında giderek geri çekilmiş, iddialarından ve şaşaalı rütbelerinden soyunmuş vaziyette. Bir zamanlar kullandığı , siyasal dil, kavramlar ve müdahale araçları işlerliğini yitirmiş; aydın farklı mecralara savrulmuş, parçalanmış ve kendi içine kapanmış.

Türkiye’de aydının serencamı da bu küresel gidişattan bağımsız seyretmedi. 60’lar ve 70’lerde zirve noktasını yaşayan aydın geleneği, 80’lerle birlikte ciddi bir kırılmaya, belki de “kırıma” uğradı. Birkaç kitabın tanıklığı bunu göstermeye yetecektir: Türkiye’nin Düzeni (1968), Düzenin Yabancılaşması (1969), Doğu Anadolu'nun Düzeni (1969), Türkiye Üzerine Tezler (1978)… Bir dönem Türkiye’yi bir bütün olarak kendisine nesne edinen, yine bir bütün olarak Türkiye’yi kavramaya ve dönüştürmeye talip olan entelektüel faaliyet bu iddiasını kaybetti. Bütünü kavrama gayreti dar uzmanlık alanlarına, büyük anlatılar ise parçalı okumalara bıraktı yerini.

Bugün ise Türkiye’de düşünen, yazan veya entelektüel üretimde bulunmaya çalışan genç kuşaklar olarak önümüzde hazır bir rota bulunmuyor. Tevarüs edebileceğimiz, koşulsuzca takip edebileceğimiz bir “aydın modeli” artık mevcut değil. Kendi yollarımızı yine kendimiz açmak zorundayız.

Tam da bu koşullarda, “Türkiye’nin Aydını” meselesini yeniden tartışmaya açmanın zaruretine inanıyoruz. Zira aydın meselesi geçmişin bir meselesi olduğundan çok bugünün ve geleceğin meselesidir. Geçmişin mirasını nostaljik bir hayranlıkla değil, eleştirel bir dikkatle yeniden değerlendirmek; bugünün entelektüel imkan ve sınırlılıklarını ortaya çıkarmak istiyoruz.

Amaç

Bu kampta, küresel ve ulusal hercümerç içinde, “Dünya ile Devlet arasında” Türkiye’deki aydın geleneğinin ve geleceğinin izini süreceğiz.

Türkiye’de “aydın” nerede başlar? Hangi tarihsel momentlerde güç kazanmış, hangi kırılmalarla gerilemiştir? Türkiye bugüne kadar hangi düşünsel biçimler içinde tartışılmıştır? Türkiye’yi bir mesele olarak ele almanın toplumsal, siyasal ve kültürel koşulları neler olmuştur?

Amacımız basit bir kronoloji çıkarmak ya da isimler geçidi oluşturmak değil. Asıl hedefimiz, Türkiye’de entelektüel üretimin imkanlarını, krizlerini ve geleceğini birlikte tartışabilecek bir zemin kurmak. Geçmişin büyük entelektüel hamlelerini anlamaya çalışırken, aynı zamanda bugünün ve yarının düşünsel imkanlarını da sorgulayacağız.

Hedef Kitle

Türkiye’de aydının serencamına ve geleceğine ilgi duyan; Türkiye üzerine düşünmek, tartışmak ve entelektüel üretimde bulunmak isteyen herkes.

Özellikle sosyal bilimler, hukuk, siyaset, tarih, edebiyat ve felsefe alanlarına ilgi duyan; Türkiye’yi yalnızca gündelik siyasetin değil, daha geniş bir tarihsel ve toplumsal bağlamın içinde kavramaya çalışan genç katılımcıları bekliyoruz.

Konuşmacılar