Metni Metin ve İmge: Disiplinlerarası Eser Analizi
(30 Ağustos Giriş - 5 Eylül Çıkış)

GENEL BİLGİ:
Disiplin fark etmeksizin her sanatçı, deneyimlediklerini ve hissettiklerini bir şekilde karşıya aktarmak ister; bazen kelimelerle, bazen imgelerle, bazen de her ikisiyle. Disiplinlerarası bir yaklaşım da tam burada anlam kazanır: Anlatının tek bir yoldan değil, farklı yolların kesiştiği bir yerden geçtiğini fark ettiğimizde. Aynı anlatıyı farklı kanallar aracılığıyla keşfetme sürecinde hem tanıdık gelen hem de yeni fark edilen birçok öğe çıkar karşımıza; bu da anlatıyı anlamayı daha heyecanlı kılar, onu farklı merceklerden görmemize olanak sağlar.
Disiplinlerarası çalışmalar sandığımız kadar çağdaş bir kavram olmayabilir. İnsanlar hikâye anlatıcılığına başladıkları andan itibaren, anlatıyı görselleştirme çabası da beraberinde gelmiştir. Bu yüzden edebiyat ve görsel sanatlar ilişkisini incelemeye kalktığımızda, Yunan mitlerinin konu olduğu Rönesans dönemi eserlerinden, William Blake’in şiirleriyle gravürleri arasında kurduğu bütünlüğe; Virginia Woolf’un görme ve algılama biçimlerini metnin ritmine taşımasından, Orhan Pamuk’un Benim Adım Kırmızı’da minyatür sanatıyla anlatıyı iç içe geçirmesine kadar uzanan bir gelenek çıkar karşımıza.

 

Eğitmenler & Program İçeriği:

Özlem Uzundemir
Metin ve İmge İlişkisi

Edebiyat metni imgeden nasıl beslenir? sorusuna cevap arayacak bu ilk oturumda katılımcılarla özellikle şiirde kullanılan imge türleri ele alınacaktır. Çeşitli şiirlerden örnekler imge-metin ilişkisi bağlamında incelenecek ve imgenin yazıya kattığı değer tartışılacaktır.

Ekphrasis nedir?
Metin ve imge bağlamında ekphrasis kuramının ele alınacağı bu oturumda, kardeş sanatlar olarak bilinen görsel sanatlarla edebiyatın ilişkisine değinilecektir. Görsel bir sanat yapıtını anlatan Batı geleneğinden çeşitli şiirlerden örnekler paylaşılacaktır.

Türk Edebiyatında Metin ve İmge İlişkisi - Nazım Hikmet
Bu oturumda katılımcılarla Nazım Hikmet’in genelde resim sanatından nasıl beslendiği konuşulacak, ardından şairin Mona Lisa tablosunu öyküleştirdiği şiiri “Jokonla Si-Ya-U” tartışılacaktır.

Türk Edebiyatında Metin ve İmge İlişkisi
Sanatlar arası bir çeviri ya da adaptasyon olarak da ele alınabilecek ekphrasis daha derinlemesine bir okuma biçimidir. Bu oturumda Melih Cevdet, İlhan Berk, Nazmi Ağıl gibi pek çok şairin şiirinde betimlenen görsel sanat yapıtlarının yeniden nasıl kurgulandığı üzerine bir tartışma yürütülecektir.

Orhan Pamuk Eserlerinde İmge
Orhan Pamuk edebiyat üzerine kaleme aldığı yazılarda sıkça imgenin öneminden söz eder. Bu oturumda katılımcılarla Pamuk’un düz yazılarındaki metin-imge ilişkisinden söz edilecek ve romanlarından örnekler verilecektir.

Masumiyet Müzesi ve Müzecilik Üzerine
Bu oturumda öncelikle, müzecilik kavramı ile edebiyatta müzenin ne şekilde kurgulandığına bakılacaktır. Bunu izleyen tartışmada ise Pamuk’un romanı ve dizi çerçevesinde müzecilik ele alınacaktır.

İki Yönlü Sanatçılar: William Blake & Rossetti
Hem edebiyatçı hem de ressam olan sanatçıların 2 sanat dalını yapıtlarında nasıl ilişkilendirdikleri üzerine yürütülecek bu tartışmada genelde görsel sanat üzerine metin oluşturmak biçiminde gerçekleşen ekphrasisin tersine de olabileceği örnekler üzerinde durulacaktır. Özellikle 19. Yüzyıl İngiliz sanatçılar William Blake ile Dante Gabriel Rossetti’nin eserlerinden (şiir ve resim) örnekler paylaşılacaktır.

Metinden Resme - Hamlet, Ophelia, Çiçek Sembolizmi
Bu oturumda Shakespeare’in Hamlet oyunundan esinle yaratılan resimler ele alınacaktır. Özellikle oyundaki Ophelia karakterinin ölüm sahnesinin farklı ressamların eserlerinde nasıl betimlendiği üzerine yapılacak tartışmada bu yıl Oscar ödüllerinde en iyi kadın oyuncu ödülünün verildiği Hamnet filmindeki görsellik üzerine de fikir alışverişi yapılabilir.

Kadın Şairlerin Şiirlerinde Metin ve İmge İlişkisi
Bu oturumda özellikle Picasso’nun bir dönem modeli ve sevgilisi de olmuş Sürrealist sanatçı Dora Maar’ın sanatçı ile olan ilişkisini kurgulayan Grace Nichols’in şiirinden yola çıkarak, kadın şairlerin şiirlerinde görsel sanat yapıtlarını nasıl ele aldıkları üzerine feminist bir tartışma yürütülecektir.

Resimlerden İlham ile Yaratıcı Yazarlık Atölyesi
Bu atölyede katılımcıların görsel sanat yapıtlarından ilhamla kurgusal ya da düzyazı metinler üretmelerine yönelik bir çalışma yapılması planlanmaktadır.

Mine Özyurt Kılıç

Yazı, Sanat ve Türler Arası Dolaşımlar: Virginia Woolf’tan Woolf Arts Archive’a

Bu atölye, yazı ile imge, kurmaca ile deneme, eleştiri ile yaratıcı üretim arasındaki geçişleri, Virginia Woolf’un sanat üzerine denemeleri, yazmak üzerine düşünceleri, Freshwater oyunu ve kurmaca yapıtlarındaki estetik izlekler üzerinden ele alıyor. Woolf’un fotoğraf, müzik, dans, tiyatro ve görsel düşünceyle kurduğu yaratıcı ilişkiyi çağdaş sanatlardaki yankılarıyla birlikte ele alan program, Woolf Arts Archive örneği üzerinden metin ile sanat arasındaki yaratıcı dolaşımları tartışmaya açıyor; okuma, tartışma ve kısa yazı uygulamaları ve performatif okuma denemeleri aracılığıyla metin ile sanat arasındaki ilişkinin hem eleştirel hem de yaratıcı boyutlarını görünür kılmayı amaçlar.

Giriş: Yazı, sanat ve türler arası dolaşım nasıl düşünülür?
Atölyenin ilk oturumunda yazı ile imge, kurmaca ile deneme, eleştiri ile yaratıcı üretim arasındaki ilişkiler kavramsal bir çerçevede açılır. Virginia Woolf’un neden yalnızca bir romancı olarak değil, deneme, biyografi, günlük, oyun ve kurmaca arasında dolaşan türler arası bir yazar olarak okunabileceği tartışılır.

Virginia Woolf’un estetik dünyası: sanat üzerine düşünmek, yazı üzerine düşünmek:
Bu oturumda Woolf’un sanat üzerine denemeleri ile yazmak üzerine düşünceleri birlikte ele alınır. Resim, müzik, tiyatro, ritim ve görsel düşüncenin Woolf’un estetik dünyasında nasıl yer tuttuğu; sanat üzerine yazının yaratıcı yazıyla nasıl iç içe geçtiği örnek metinler üzerinden incelenir.

Romanlarda sanatın izleri: estetik figürler, duyusal dünyalar, yaratıcı bilinç:
Virginia Woolf’un kurmaca eserlerinde beliren estetik izlekler, sanatçı figürleri ve duyusal yoğunluk bu oturumun odağını oluşturur. Romanlarda resim, müzik, sahne, ritim ve bakışın nasıl kurulduğu; Woolf’un sanatı yalnızca konu olarak değil, biçimsel bir düşünme alanı olarak nasıl işlediği tartışılır.

Freshwater: performatif okuma ve türler arası geçişler:
Bu oturum Virginia Woolf’un Freshwater oyunu etrafında şekillenir. Metinden seçilen bölümler üzerinden yüksek sesli ve performatif okuma denemeleri yapılır; tiyatro, mizah, görsel kültür ve sahneleme duygusunun Woolf’un yazı evrenindeki yeri konuşulur. Bu oturum, hem düşünsel hem uygulamalı bir geçiş alanı oluşturur.

Virginia Woolf’un Yeni Yaşamı: yeniden-yazım, yeniden-yorum, yeniden-dolaşım:
Virginia Woolf’un neden çağdaş sanatta, edebiyatta ve farklı yaratıcı mecralarda yeniden yorumlanan bir figür hâline geldiği sorusuyla açılır. Türler arası yazı pratiği, feminist ve estetik etkisi, modern ve çağdaş sanatlarda kurduğu yankılar üzerinden Woolf’un çoğalan estetik yaşamı tartışılır.

Woolf Arts Archive: arşivden yönteme:
Bu oturumda Woolf Arts Archive yalnızca bir dijital arşiv olarak değil, bir yazarın çağdaş sanatlardaki etkisini, dolaşımını ve estetik “yeni yaşamı”nı izlemeye imkân veren yaratıcı ve eleştirel bir yöntem olarak ele alınır. Arşivin kuruluş mantığı, küratoryal yaklaşımı, blog yapısı ve arşive yazmanın anlamı örneklerle açıklanır.

Arşivden Örnekler: Çağdaş Sanatlarda Woolf:
Arşivden seçilmiş örnekler üzerinden Woolf’un farklı disiplinlerde nasıl yeniden üretildiği incelenir. Görsel sanatlar, sergiler, edebî yeniden-yazımlar, sahneleme pratikleri ve yaratıcı yorumlar aracılığıyla, bir yazarın etkisinin nasıl çoğul ve hareketli bir estetik alana dönüştüğü tartışmaya açılır.

Kapanış: kısa yazı uygulaması ve ortak değerlendirme:
Son oturumda katılımcılar, atölye boyunca konuşulan meselelerden hareketle kısa bir yazı uygulaması gerçekleştirir. Bu metin, bir arşiv yazısı, yaratıcı bir yorum, kısa bir eleştirel metin ya da sanat esinli bir taslak biçiminde kurgulanabilir. Oturum, paylaşımlar ve genel değerlendirme ile tamamlanır; böylece atölye, düşünsel çerçeve ile yaratıcı üretim arasında bir kapanış köprüsü kurar.

Yağmur Ateş

Masumiyet Müzesi - Kemal’in Koleksiyonunun Sembolik İncelemesi ve Karakter Analizi
Bu oturumda Kemal’in müzesi için topladığı eşyalarla nasıl ilişkilendiği, bu eşyaların Kemal’in iç dünyasında nasıl bir karşılığının olduğu, Melanie Klein’ın nesne ilişkileri kuramı da bağlama katılarak tartışılacaktır.

Masumiyet Müzesi’ni Kolaj Tekniği ile Yeniden Anlatıyoruz (Atölye)
Bu atölyede katılımcılar ile birlikte kolaj tekniği kullanılarak Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi eserine alternatif kitap kapakları oluşturulacaktır.

Yunan Mitolojisi ve Görsel Sanatlar (İnteraktif Oturum)
Bu oturum interaktif bir şekilde yürütülecek olup, ünlü tablolara konu olan Yunan mitleri hem metin hem de farklı sanatçıların eserleri üzerinden analiz edilecektir.

Hedef Kitle:
Bu program başta İngiliz Edebiyatı, Türk Edebiyatı ve Sanat Tarihi bölümlerinde lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi gören öğrenciler olmak üzere, görsel sanatlara, edebiyata, disiplinlerarası çalışmalara ilgi duyan, okumaya ve analiz etmeye hevesli tüm katılımcılara açıktır.

Koordinatör: Yağmur Ateş - yagmurdates@gmail.com

Program içeriği ve kamp süreci ile ilgili sorularınızı bu mail adresine iletebilirsiniz