1- 4 Temmuz 2026, Şirince – Arkhe Kampüsü

Genel Bilgi
Özgürlük, sosyal bilimlerin en temel fakat aynı zamanda en tartışmalı kavramlarından biridir. İnsan eylemlerinin belirlenmişliği ile bireyin kendi yaşamı üzerinde söz sahibi olma iddiası arasındaki gerilim; felsefe, siyaset teorisi ve sosyolojinin merkezinde yer alır.
“Sosyal Bilimlerde Özgürlük Sorunsalı” başlıklı bu program, özgürlük kavramını sosyal bilimlerin farklı düşünsel gelenekleri üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Program kapsamında Spinoza’nın determinizm anlayışı, Kant’ın özerklik kavramı, Hegel’in devlet ve özgürlük ilişkisi, Marx’ın toplumsal ve ekonomik belirlenim analizleri ile Nietzsche ve Stirner’in birey merkezli özgürlük yorumları birlikte tartışılacaktır.
Şirince Arkhe’de gerçekleşecek bu iki günlük yoğun programda özgürlük, yalnızca normatif bir ideal olarak değil; aynı zamanda tarihsel, toplumsal ve metodolojik bir problem olarak ele alınacaktır.

Amaç
Programın temel amacı, özgürlük kavramının sosyal bilimlerdeki farklı kullanımlarını ve teorik temellerini eleştirel bir perspektifle değerlendirmektir.
Bu çerçevede şu sorular etrafında düşünmeyi hedefliyoruz:
Özgürlük bireysel bir kapasite mi yoksa toplumsal bir koşul mudur?
İnsan eylemleri ne ölçüde belirlenmiştir?
Devlet, ekonomi ve toplumsal yapılar özgürlüğü nasıl sınırlar ya da mümkün kılar?
Modern sosyal bilimlerde özgürlük nasıl kavramsallaştırılmalıdır?
Kamp, farklı felsefi yaklaşımlar arasında karşılaştırmalı bir düşünme zemini kurarak katılımcıların özgürlük kavramına daha derin ve çok katmanlı bir perspektiften yaklaşmalarını amaçlamaktadır.

Ders Başlıkları

1. Özgürlüğün Temel Kavramları ve Tarihsel Evrimi
Sosyal bilimlerde özgürlük kavramının tarihsel kökenleri
Spinoza’nın determinizm ve özgürlük anlayışı
Kant’ın özerklik ve ahlaki özgürlük kavrayışı

2. Özgürlük, Toplum ve Devlet İlişkisi
Hegel’de özgürlük ve devletin rolü
Marx’ta ekonomik ve toplumsal koşulların özgürlüğü nasıl belirlediği

3. Birey, İrade ve Güç İlişkileri
Nietzsche’de güç istenci ve bireysel özgürlük
Stirner’de bireysel özerklik ve mülkiyet düşüncesi

4. Sosyal Bilimlerde Özgürlük Sorunsalına Eleştirel Yaklaşımlar
Farklı felsefi perspektiflerin günümüz sosyal bilimleri açısından değerlendirilmesi
Özgürlüğün normatif ve analitik boyutları
Özgürlük tartışmalarındaki metodolojik sorunlar

Hedef Kitle
Bu program özellikle şu alanlara ilgi duyan katılımcılar için tasarlanmıştır:
Felsefe, sosyoloji, siyaset bilimi ve sosyal bilimler alanlarında eğitim gören öğrenciler
Akademisyenler ve araştırmacılar
Politik teori ve özgürlük tartışmalarına ilgi duyan katılımcılar
Eleştirel düşünme ve teorik tartışmalara açık herkes

Mekân
Program, İzmir’in Şirince köyünde bulunan Arkhe Projesi kampüsünde gerçekleştirilecektir. Doğayla iç içe bu ortam, yoğun teorik tartışmaların yanı sıra katılımcılar arasında güçlü bir düşünsel paylaşım alanı yaratmayı amaçlamaktadır.

Koordinatör: Dicle Girgin
Afiş Tasarım: Orkun Pınar