Devletler ve Devrimler: Uzun 20. Yüzyıl
30 Ağustos Giriş -5 Eylül 2026 Çıkış
İzmir, Şirince - Arkhe Kampüsü

Genel Bilgi

Giovanni Arrighi, 1994’te yayımlanan ve kapitalizmin doğuşundan itibaren baş gösteren hegemonik döngüleri analiz ettiği kitabına “Uzun 20. Yüzyıl” başlığını verdiğinde bunu yalnızca bir takvim süresinden ibaret olarak düşünmemişti. Bu başlık seçimi, sistemik birikim rejimleri ile şekillenen hegemonik döngülerden sonuncusu olan ABD liderliğinin kurulduğu, kapitalizmin dördüncü büyük döngüsünü (Ceneviz Cumhuriyeti, İspanya, Hollanda, Britanya ve nihayet ABD) tarif etme ihtiyacından kaynaklanıyordu.

Arrighi, 2009’da hayatını kaybetti. Ancak sistemik birikim rejimleri, ABD hegemonyası ve bunu tehdit eden -Xi Xinping’in ifadesi ile- “Tukidides Tuzağı” güncelliğini koruyor. Bu hegemonik döngünün 20. Yüzyıl’da kuruluşu ve 21. Yüzyıl’daki istikbaline bakmak için, makro-sosyolojik modellere ve büyük kuramsal açıklamaları işe koşma ihtiyacına tarihsel sosyoloji disiplini doyurucu bir karşılık verme iddiasına sahip. Biz de bu kampta tarihsel sosyolojiyi bir kuramsal çerçeve olarak kabul ederek 21. Yüzyıl’ın siyasal bağlamını Türkiye ve dünya üzerinden açımlamaya ve 20. Yüzyıl’daki köklerini açığa çıkarmaya çalışacağız.

Amaç

Bu kampın üç temel amacı bulumaktadır.
İlk olarak, mevcut siyasal ve toplumsal koşulları kavramanın ve -bu çabayı gitgide yitirdiğimiz koşullarda- cüretkâr projeksiyonlarda bulunmanın imkanını sağlayan metodolojik bir çerçeve olarak tarihsel sosyolojinin ritmini yakalamak.
İkinci olarak, tarihsel sosyoloji kuran Barrington Moore Jr., Theda Skocpol, Charles Tilly ve Giovanni Arrighi gibi teorisyenlerin modus operandi’sini, yani iş yapış ve hareket tarzlarını keşfetmek.
Son olarak ise, 21. yüzyılda dünyanın ve Türkiye’nin geçirdiği dönüşümleri; devlet, kapitalizm, devrim ve hegemonya ekseninde tartışmaya açmak.

Hedef Kitle

Tarihsel sosyolojiye, siyasal düşünceye, devrimler tarihine ve dünya sistemleri analizine ilgi duyan; bugünün dünyasını uzun tarihsel süreçler içinde kavramaya çalışan 18 yaşından büyük herkes katılabilir. Özellikle sosyal bilimler, ekonomi, siyaset bilimi, tarih, hukuk ve felsefe alanlarında formasyona sahip genç katılımcıları bekliyoruz.

Konuşmacılar

Savaş ve Devlet Oluşumu, Tarihsel Sosyolojik Bir Analiz:

Bu 3 başlık altında şu içerikler anlatılacaktır:

1. Erken Modern Devlet ve Savaş (16–17. yüzyıl)

2. Sınırlı Savaş Çağı ve Merkantilizm (17–18. yy)

3. Kitle Siyaseti, Sanayi ve Militarizm (18–19. yüzyıl)

Batı tipi ulus-devletin inşası ile militarist dinamikler arasındaki ilişki tarihsel sosyolojinin en verimli araştırma alanlarından birini oluşturmaktadır. Avrupa'da egemen toprak devletlerinin ortaya çıkışı sistematik şiddet tekeline dayanan bir sürecin ürünüdür. 16. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanan dönemde feodal yapılardan merkezileşmiş ulus-devlete geçiş yalnızca siyasi bir dönüşüm değildir. Bu geçiş vergi toplama kapasitesi, askerlik emeği, sınır denetimi ve ulusal kimlik inşası gibi birbirine kenetlenmiş süreçlerin bütünüdür. Orduların kitleselleşmesi milliyetçiliği, milliyetçilik ise orduları besler. Bu döngü hem devlet kapasitesini pekiştirmiş hem de vatandaş-asker öznesini modern siyasi kimliğin merkezine yerleştirmiştir. Charles Tilly, Michael Mann, Anthony Giddens ve Norbert Elias gibi yazarların katkılarıyla zenginleşen bu tartışma ulus-devletin barışçıl bir toplumsal sözleşmenin değil aksine organize şiddetin kurumsallaşmasının eseri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda üç ayrı oturumda bürokratik krallıklardan sanayi çağı seferberlik sistemlerine uzanan süreçleri sosyolojik bir perspektifle analiz edeceğiz.