Kamp Süresi

4 Hafta

Tarih

20-28-Şubat 7-14 Mart 2021

Yaşam ve Ölüm Üzerine 4 Ders

Ölüm yalnızca yaşamı kesintiye uğratan dışsal bir karşılaşma mıdır, yoksa yaşamın asli bir unsuru olarak mı değerlendirilmesi gerekir?

Yaşam üzerine düşünen bir felsefe için ölümü düşünmek düşüncenin en kederli konusu olarak tümüyle gereksiz midir, yoksa ölümü göz önünde bulundurmayan bir yaşam felsefesi yaşamın bu en olumsuz yönünü göz ardı eden bir kaçıştan mı ibarettir?

Ölümün soylu biçimleri var mıdır ya da bir kişinin ölümü yaşamına nasıl bir değer ekleyebilir? Bir kişi ölümle kendi ölümünde mi yoksa başkasının ölümünde mi karşılaşır? Bir ölüme tanık olmak ne demektir?

Tam da bu tip sorulara ilişkin bir fikir edinmek adına, Arkhé Felsefe olarak, etkinlikte yer alan hocalarımızın ( Nazile Kalaycı, Devrim Sezer, Serdar Tekin, Hüseyin Deniz Özcan) Ölüm ile Yaşamı tartışacağı online bir etkinlik düzenledik.

Uzun süreli bir monoloğun sıkıcılığından kaçınmak adına, her bir dersi bu ortak tema üzerinden çeşitlenen fikirlerin birlikte konuşulacağı interaktif bir oturum olarak tasarladık. Etkileşimi arttırmak adına ise her bir dersin sonuna izleyicilerin katkı ve sorularıyla dâhil olabileceği bir ek süre ayırdık. İlerleyen günlerde her haftanın dersinin konusu spesifik bir başlık altında sunulacak ve oturumlara hazırlıklı gelmek isteyenler için bir okuma listesi verilecektir.

Arkhé Projesi kapsamında gerçekleştirilen bu etkinliğe Zoom, Facebook ve Youtube üzerinden ulaşabilirsiniz.

Etkinlik tümüyle ücretsizdir ve bütün katılımcılara açıktır.

Etkinlik linkini almak ve okuma listelerine ulaşmak için aşağıdaki formu doldurunuz

https://forms.gle/bMNVdtk9HcEreWvr5

Etkinlik linki: www.facebook.com/events/3958022117541421/

3. Hafta 7 Mart Pazar Saat 17.00

Serdar Tekin

Ölüm Korkusu ve Siyasal Yaşamın İnşası: Hobbes, Hegel, Fanon

Özet:

Bu derste ölüm korkusunun siyasal yaşamla ilişkisini ve daha özel olarak siyasal topluluğun inşasında oynadığı rolü tartışmayı amaçlıyoruz. Hobbes, Hegel ve Fanon ―şüphesiz her biri kendine özgü biçimlerde olmak üzere― ölüm korkusunun siyasal tabiyetle bağını vurgulayan düşünürler.

Hobbes doğa durumundaki bireyleri Leviathan’ın boyunduruğu altına girmeye sevk eden asli kuvvet olarak sunar ölüm korkusunu. Hegel için iki öz-bilincin tanınma savaşı, birinin ölüm korkusuna teslim olması yüzünden sona erer ve yerini efendi-köle ilişkisine bırakır. Nihayet Fanon’a göre, sömürgeleştirilmiş bir halkın ölüm korkusu ve bu korkuyu diri tutan pratikler bütünü, sömürgeci tahakküm sistemlerinin zembereğini oluşturur. Öte yandan, ölüm korkusunun siyasal yaşama tahvili ve bunun dolayımları konusunda bu üç düşünürün birbirinden çok farklı perspektifleri olduğunu da kaydedelim hemen. Hobbes için siyasal yaşamın rasyonelleşmesi ve sekülerleşmesi ruhlardan, cinlerden veya ahiretten değil, ölümden korkmamıza bağlıdır mesela. Hegel için kölenin doğayı dönüştüren uygarlaştırıcı emeği, karşılıklı tanınmayı mümkün kılacak tarihsel öğrenme süreçlerini harekete geçirir. Fanon için ise sömürgeleştirilmiş bir halkın özgürlüğü ölüm korkusunun şiddet yoluyla alt edilmesini gerektirir. Bu üç perspektifi bir arada ele alma çabası, aynı zamanda daha güncel bir sorunsala da müdahale etme amacı taşıyor: İçinde bulunduğumuz tarihsel/siyasal momentte “nekropolitika”dan ne anlamalıyız?

Metinler

Thomas Hobbes, Leviathan, çev. Semih Lim (YKY, 1993), 13. Bölüm: s. 92-96.

G. W. F. Hegel, Tinin Görüngübilimi, çev. Aziz Yardımlı (İdea, 2011), § 178-196: s. 122- 130.

Frantz Fanon, Yeryüzünün Lanetlileri, çev. Şen Süer (İletişim, 2021), 1. Bölüm: s. 41-88

Frantz Fanon, Siyah Deri, Beyaz Maskeler, çev. Orçun Türkay (Metis, 2020), 7. Bölüm: s. 165-176.

Achille Mbembe, Düşmanlık Politikaları, çev. Ayşen Gür (İletişim, 2020), 3. Bölüm, s. 91-126

Online